Meer dan de helft van de particuliere tuinen in Nederland bestaat grotendeels uit tegels. Makkelijk te onderhouden, zo redeneerden mensen jarenlang. Maar inmiddels weet bijna iedereen wat een volledig betegelde tuin doet bij een hittegolf: warmte die nergens heen kan en regen die direct het riool in stroomt. Gelukkig betalen steeds meer gemeenten je om daar iets aan te doen.
In 2026 hebben tientallen Nederlandse gemeenten subsidiegeld beschikbaar voor wie tegels vervangt door levende planten. Soms gaat het om een bescheiden vergoeding, soms loopt het op tot €30 per vierkante meter. Hieronder lees je hoe het werkt en wat je kunt verwachten.
Hoeveel subsidie kun je krijgen?
De bedragen lopen uiteen, maar zijn concreet. In IJsselstein betalen ze momenteel €30 per vierkante meter bij de aanleg van vaste planten. Gemeente Breda vergoedt €10 per m², tot een maximum van €500 per adres. Veel andere gemeenten zitten tussen de €5 en €15 per vierkante meter.
Even doorrekenen: een tuin van 40 m² met 20 m² tegels die je omzet naar beplanting geeft bij €12/m² al €240 subsidie. Dat dekt een behoorlijk deel van de plantkosten. En als je tuin groter is, loopt de vergoeding navenant op.
Eén ding is bij alle regelingen hard: kunstgras telt nooit mee. Subsidies zijn uitdrukkelijk bedoeld voor planten die bijdragen aan klimaatadaptatie, geen groene kunststof variant.
Welke gemeenten doen mee?
Het aantal deelnemende gemeenten groeit jaarlijks. In Noord-Holland, Zuid-Holland en Overijssel zijn provinciebreed meerdere gemeenten actief. In het zuiden (Breda, de regio Eindhoven) zijn eveneens goede mogelijkheden. Ook waterschappen hebben soms aanvullende subsidies voor wie regenwater opvangt of infiltratiemogelijkheden vergroot.
De snelste manier om te controleren of jouw gemeente meedoet, is de Groene Subsidiewijzer, die regelingen bijhoudt per postcode. Wil je het zeker weten, bel dan de afdeling Milieu of Duurzaamheid van je gemeente - zij weten precies wat er loopt.
Let op de aanvraagdeadlines. Bij diverse regelingen moet je vóór november 2026 aanvragen, en populaire programma's raken weleens eerder uitgeput dan verwacht omdat het budget op is. Begin dus op tijd.
Wat telt als levend groen?
Hier bestaat soms verwarring. Levend groen betekent échte planten: vaste planten, struiken, heesters, gras, bomen of een combinatie daarvan. De planten moeten in de grond wortelen en doorgroeien.
Niet toegestaan:
- Kunstgras (altijd uitgesloten, bij elke gemeente)
- Grind of kiezel zonder beplanting
- Bark of houtsnippers als enige ingreep
- Tijdelijke potten op de tegels (de stenen moeten er écht uit)
Wél kansrijk: een mix van vaste planten en struiken, een kruidenspiraal, een bloemenborder of zelfs een moestuin. Sommige gemeenten waarderen inheemse soorten extra, omdat die het beste bijdragen aan biodiversiteit.
Als je de tuin gelijk wil inrichten voor insecten, is dit het perfecte moment. Een goede bloemenborder trekt vanzelf vlinders en bijen aan. Lees ook hoe je bijen en vlinders aantrekt voor concrete planttips die goed passen in een pas-ontsteende tuin.
Zo verloopt de aanvraag stap voor stap
Elke gemeente werkt net iets anders, maar de procedure lijkt vrijwel altijd op het volgende:
- Eerst aanvragen, dan uitvoeren. De aanvraag moet goedgekeurd zijn vóórdat je de tegels eruit haalt. Doe je het andersom, dan heb je geen recht meer op vergoeding.
- Maak foto's van de beginsituatie. Documenteer hoeveel tegels er liggen en hoe de tuin er nu uitziet - dat hoort bij de aanvraag.
- Dien de aanvraag in via het gemeenteloket, doorgaans online. Voeg foto's en soms een schetsje van de beoogde situatie toe.
- Na goedkeuring: aan de slag. Bewaar de bonnen van je aankopen; die heb je nodig bij de eindafrekening.
- Eindmelding doen met nieuwe foto's van het resultaat. De gemeente controleert en maakt het bedrag over.
De doorlooptijd varieert: sommige gemeenten beslissen binnen twee weken, andere doen er twee maanden over. De aanvraagpagina van Gemeente Breda geeft een goed beeld van hoe zo'n procedure er in de praktijk uitziet.
Waarom dit meer oplevert dan alleen geld
De subsidie is een leuk extraatje, maar het echte voordeel zit in wat je ervoor terugkrijgt. Een betegelde tuin warmt op hete zomerdagen op tot boven de 50 graden. Beplanting houdt de omgeving meetbaar koeler - tot wel 8 graden verschil bij direct zonlicht. Daar heeft de hele buurt profijt van, niet alleen jij.
Regen sijpelt bovendien makkelijker de grond in als er minder verharding is. Dat verlaagt de kans op wateroverlast en houdt het grondwaterpeil beter op niveau. In een tijd van vaker optredende extreme buien is dat geen overbodige luxe.
En dan de esthetiek. De tuintrend van 2026 beweegt duidelijk richting organische vormen, wilde borders en meer leven. Siergrassen, bloemrijke vaste planten en inheemse struiken geven een tuin een levendige uitstraling zonder dat je er elke week uren aan kwijt bent. Als je een deel van het terras wil houden voor ontspanning buitenshuis, is low dining een slimme manier om dat compact in te richten - zodat er rondom meer ruimte vrijkomt voor groen.
De conclusie is simpel: het moment om te ontegelen is nu beter dan ooit. De gemeente betaalt mee, het klimaat pikt het op, en je tuin profiteert er jarenlang van.