In de tuincentra liggen de netjes met bloembollen alweer weken. Veel mensen graven dit weekend meteen een gat en stoppen alles erin, tulpen incluis. Dat is precies de fout die je in mei een kale plek in de border oplevert. Timing is bij bloembollen minstens zo belangrijk als de plek waar je ze zet, en voor tulpen geldt zelfs: hoe later, hoe beter.
Waarom vroeg planten juist averechts werkt
De grond is nu nog relatief warm en vochtig na de zomer. Precies de omstandigheden waarin de schimmel Botrytis tulipae goed gedijt, de veroorzaker van tulpenvuur. Die ziekte tast blad, bloem en bol aan en zorgt ervoor dat je tulpen er verschroeid uitzien of helemaal niet meer bloeien, zoals ook de Royal Horticultural Society beschrijft in haar advies over tulpenvuur. Koude grond geeft die schimmel veel minder kans, en dat is de belangrijkste reden waarom kwekers altijd adviseren om te wachten met tulpen tot de temperatuur echt gezakt is.
Heb je vorig jaar tulpenvuur gehad? Plant dan dit jaar geen tulpen op dezelfde plek. Twee jaar wisselen van plek is de simpelste manier om de schimmel geen nieuwe kans te geven. Zorg daarnaast voor voldoende ruimte tussen de bollen, want blad dat elkaar raakt, blijft langer vochtig en dat is precies waar de schimmel van houdt.
Dit is het beste moment per bloembol
Niet elke bol wil hetzelfde. Narcissen, sneeuwklokjes, krokussen en irissen kun je vanaf nu tot in november gewoon de grond in zetten, soms lukt het zelfs nog rond de kerstdagen. Tulpen zijn de uitzondering: wacht daarmee tot november of december, het liefst tot na de eerste nachtvorst. Dat voelt tegenstrijdig zo laat in het jaar, maar het is precies wat je tulpen een gezonde start geeft.
Vuistregel: hoe kouder de grond, hoe veiliger voor de tulp. Een paar graden nachtvorst schrikt de bol niet af, een natte en lauwe herfstgrond wel.
Zo diep moet de bol de grond in
Een veelgemaakte fout is te ondiep planten, waardoor bollen bevriezen of makkelijke prooi worden voor muizen. De vuistregel is drie keer de hoogte van de bol zelf. Voor tulpen komt dat neer op ongeveer 20 centimeter, voor narcissen op zo'n 15 centimeter. Zet de bol met de punt naar boven en de wortelschijf naar beneden, en houd tussen de bollen zelf een paar centimeter ruimte zodat ze niet tegen elkaar aan groeien.
Plant je in een border met vaste planten? Combineer bollen dan in groepjes van tien tot vijftien stuks in plaats van een strakke rij. Dat oogt veel natuurlijker, zeker in combinatie met de vloeiende vormen uit ronde borders en slingerende paden.
De juiste plek en grond bepalen het succes
Tulpen willen volle zon, een beschutte plek en grond die goed water afvoert. Blijft het water na regen in de border staan, dan rotten de bollen voordat ze de kans krijgen om te bloeien. Narcissen zijn iets soepeler: zij groeien prima in zon of lichte schaduw en houden juist van grond die vochtig blijft zonder drassig te worden.
Twijfel je of jouw tuin water goed genoeg afvoert? Lees dan ook ons artikel over de wadi als tuintrend tegen wateroverlast, want dezelfde aanpak die wateroverlast voorkomt, helpt ook je bollen droog en gezond de winter door.
Bonus: ook goed nieuws voor de bijen
Krokussen en sneeuwklokjes bloeien als een van de eersten in het jaar, soms al eind januari. Voor bijen die net uit hun winterslaap komen, is dat vaak de eerste voedselbron die ze tegenkomen. Plant je een handjevol extra krokussen tussen je andere bollen, dan doe je de bijen in je tuin een groot plezier. Wil je daar structureel meer werk van maken? Bekijk dan onze tips om meer bijen en vlinders naar je tuin te lokken.
Ook na de bloei blijft er werk aan de winkel
Zodra de bloemen in het voorjaar uitgebloeid zijn, is de neiging groot om meteen alles kort te knippen. Doe dat niet met het blad. De bol haalt via de bladeren nog wekenlang voedingsstoffen naar binnen voor de bloei van volgend jaar. Laat het blad minstens zes weken staan en pas geel en slap wordt, mag je het pas verwijderen. Knip je te vroeg, dan bloeit de bol het jaar erna een stuk magerder of soms helemaal niet.
Bollen die je juist laat zitten, zoals narcissen en krokussen, verspreiden zich vanzelf jaar na jaar verder. Tulpen zijn daarin de uitzondering: veel moderne tulpensoorten zijn gekweekt voor een spectaculaire eerste bloei en worden ieder jaar zwakker. Reken er dus niet op dat dezelfde tulpenbol je vijf jaar achter elkaar een volle border geeft.
Dit is wat je dit weekend het beste kunt doen
Ga dit weekend naar het tuincentrum voor narcissen, krokussen en sneeuwklokjes, die mogen nu al de grond in. Koop je tulpenbollen ook nu, omdat de mooiste soorten snel uitverkocht raken, bewaar ze dan droog, donker en koel tot begin november. Zet in je agenda een herinnering voor de eerste week van november om alsnog te planten. Bescherm de bollen tegen muizen met een laagje fijn gaas onder de grond als je eerder problemen had, en ruim oude plantresten van vorig jaar op voordat je nieuwe bollen zet. Die paar weken geduld voor de tulpen zijn precies het verschil tussen een volle, kleurrijke border in mei en een paar treurige sprieten die het niet gehaald hebben.